عباس رسولی املشی
آرام باش عزیز من، آرام باش
حکایت دریاست زندگی
گاهی درخشش آفتاب، برق و بوی نمک، ترشح شادمانی
گاهی هم فرو میرویم،
چشمهایمان را میبندیم
همه جا تاریکی است
آرام باش عزیز من، آرام باش
دوباره سر از آب بیرون میآوریم
و تلألو آفتاب را میبینیم
زیر بوتهای از برف
که این دفعه
درست از جایی که تو دوست داری، طالع میشود
محمد شمس لنگرودی، شاعر، پژوهشگر، بازیگر، خواننده و مورخ ادبی معاصر در ۲۶ آبان ۱۳۲۹ شمسی در شهر فرهنگی لنگرود متولّد شد. در سال ۱۳۴۶ اولین سرودهاش در هفتهنامهی امید ایران چاپ شد. وی نخستین دفتر شعرش را با عنوان «رفتار تشنگی» در سال ۱۳۵۵ منتشر کرد. به دنبال آن تا کنون آثاری چون: در مهتابی دنیا ، خاکستر و بانو ، قصیده ی لبخند چاکچاک، نتهایی برای بلبل چوبی، ملاح خیابانها، لبخوانیهای قزلآلای من، حکایت دریاست زندگی و ... در موضوع شعر از وی انتشار یافته است.
شمس لنگرودی آثاری در قالب رُمان و قصّه برای کودکان دارد و چند اثر پژوهشی نیز در کارنامهی پُربار ادبی وی خودنمایی میکند. کتاب «تاریخ تحلیلی شعر نو» هم اثری متمایز و شاخص از این نویسنده است که در چهار جلد تدوین شده است. این کتاب تاریخ جامعهشناختی یک دوره از شعر نو ایران است که طی سالها کار پژوهشی نگاشته شده است.
محمد شمس لنگرودی در ابتدای راه شاعری تحت تأثیر شاعرانی چون فریدون توللی، فریدون مشیری و به ویژه نادر نادرپور بود. وی با حضور در جریانات سیاسی و تحت تأثیر شرایط زمانه به شعر سیاوش کسرایی و در نهایت احمد شاملو متمایل میشود و میتوان بخش بزرگی از اشعار او را متأثر از زبان شاملو دانست. وی در نهایت پس از کتاب قصیدهی لبخند چاکچاک از تحت تأثیر دیگران بودن فاصله گرفت.زبانساده، کوتاهنویسی، طنز، پرداختن به زندگی روزمره و پر رنگ بودن عشق از ویژگیهای اصلی شعرهای شمس لنگرودی است.
شعر« حکایت دریاست زندگی» در قالب سپید است و عنوانِ یکی از گزینه اشعار این شاعر توانای معاصر را در برمی گیرد.شمس لنگرودی در این سروده زیبا همچون ناصحی، سعدیوار، تجربیات و آموزههای زندگی خود را به خواننده عرضه میکند. وی برای اینکه آموزه تعلیمی اش تأثیر لازم را بر مخاطب بگذارد، از لحن عاطفی و صادقانه «عزیز من» بهره میگیرد. تکرار بجا و شایسته مصراع «آرام باش عزیز من، آرام باش» در این شعر، علاوه بر اینکه تأکید را میرساند، آدمی را به بردباری و آرامش خاطر دعوت مینماید.
کل شعر تحت تأثیر تشبیه زیبا و هوشمندانهای است که شاعر از آن بهره گرفته است. او ماجرای زندگی انسانها را مانند حکایت دریا میداند. زمانی که آدمی سرش را در آب بالا نگه میدارد و در چنین حالتی زندگی امیدوارانه و با شکوه همراه با درخشش پرتو آفتاب و بوی شورِ حاصل از نمک دریا و شادمانی حاصل از تراوش آب ادامه دارد. زمانی هم سرمان را زیر آب فرو میبریم و ناخودآگاه چشمهایمان را میبندیم. در این حالت همه جا را تاریکی فرا میگیرد و این همان روی دوم سکه یعنی ناگواریهای زندگی است. زندگی مانند دریا دارای دو روی سکه یعنی یک روی آن، خوشیها و امیدها و روی دیگر آن، ناخوشیها و ناگواریها است.
شاعر در بند پایانی سروده خود، امید را به خواننده برمیگرداند. به دنبال هر سر فرو بردنی در آب دریا، سر از آب بیرون آوردنی را شاهد هستیم. او اعتقاد دارد که در پس هر ناملایماتی، خوشیهای زندگی طالع خواهد شد؛ درست به همانگونه که آرزوی آدمی است.در این سروده کوتاه، بهرهگیری از عناصر خیال چشمگیر است. تشبیه زندگی به دریا در مصراع یا سطر دوم کاملاً برجسته است. شاعر ادات تشبیه را ذکر نکرده است و وجه شبه در ادامهی شعر تشریح میشود. تضاد زیبایی بین «فرو می بریم» و «بیرون میآوریم» و همچنین درخشش آفتاب و تاریکی برقرار است. تناسب در واژگان دریا، آب، برف، آفتاب، درخشش و ... چشمنواز است. در ضمن در مصراع پایانی واجآرایی در صامتهای «د» و «ت» خودنمایی میکند که موسیقی درونی شعر را افزون نموده است.
شما چه نظری دارید؟